Meng in een grote slakom:
1 GROTE UI, in dunne ringen of in snippers gesneden, met
250 g KOOL, gesnipperd
125 g WORTELEN, geschrapt en in heel dunne plakjes gesneden, en
250 g TOMATEN, in blokjes gesneden.

Schud er nu door:
65 ml OLIJFOLIE
65 ml CITROENSAP
2 eetlepels WITTE AZIJN
1 theelepel ZOUT en
1/4 theelepel GROFGEMALEN ZWARTE PEPER.

Strooi over de salade:
1 uitgeperst teentje KNOFLOOK en
65 g GERASPTE KAAS (oosterse of parmezaanse)
Serveer in 8 kleine kommetjes.

Bron: Bea Sandler. The African Cookbook. Diane & Leo Dillon (Illust.). New York: Carol Publishing Group, 1993. Ingezonden door Koos MANDERS.

Meng in een slakom:
250 ml CITROENSAP met
3 teentjes KNOFLOOK, uitgeperst.

Meng er daarna door:
3 eetlepels FIJNGEHAKTE RODE PEPERTJES
1 theelepel ZWARTE PEPER en
1 theelepel ZOUT.

Verdeel alles over 8 kommetjes en serveer die bij het hoofdgerecht

Bron: Bea Sandler. The African Cookbook. Diane & Leo Dillon (Illust.). New York: Carol Publishing Group, 1993. Ingezonden door Koos MANDERS.

Dit is een interessante soep. Het is een ‘halfvolle’ soep met een sprankeltje pindakaas en citroen. De Soedanezen doen er gewoonlijk ook rijst in, maar die kan hier weggelaten worden, omdat bij het hoofdgerecht ook al rijst gebruikt wordt.

Misschien zijn 3 teentjes knoflook wel wat veel; begin daarom met één teentje en proef dan de soep, als die kookt, om te bezien of u nog meer knoflooksmaak wilt hebben.

Laat in een grote pan:
1 1/2 kg LAMSBOTTEN sudderen in
2 liter WATER en
2 theelepels ZOUT, gedurende 1 uur.

Voeg dan toe:
250 g HELE UIEN, geschild
250 g WORTELEN, geschrapt en in plakken gesneden
250 g KOOL, in kleine stukken gesneden
250 g SNIJBONEN, schoongemaakt en in stukken gesneden, en
3 teentjes KNOFLOOK, fijngehakt.

Breng aan de kook en laat alles nog 1 uur sudderen tot de groenten door en door gaar zijn.

Verwijder de lamsbotten en passeer de inhoud van de pan door een roerzeef of groentemolen, of pureer de inhoud met een staafmixer.

Voeg dan toe:
4 eetlepels PINDAKAAS die verdund is met
het sap van 1 CITROEN en
125 g GEKOOKTE RIJST (facultatief).
Proef de soep en voeg naar smaak nog zout en peper toe.
Serveer de soep in soepkommen.

Bron: Bea Sandler. The African Cookbook. Diane & Leo Dillon (Illust.). New York: Carol Publishing Group, 1993. Ingezonden door Koos MANDERS.

Dit is een extra gerecht voor uw Soedanees diner dat u eventueel in plaats van de Salata kunt serveren.

Meng:
1 kg GARE VIS, ontgraat en in brokjes gesneden (gebruik schelvis, heilbot of een andere witvis) met
250 g KOOL, heel fijngesneden, uit het hart van de kool
2 TOMATEN, in blokjes gesneden
1/2 theelepel ZWARTE PEPER
1 theelepel ZOUT
2 eetlepels CITROENSAP en
65 g MAYONAISE, of zoveel nodig om het mengsel bijeen te houden.

Schep het mengsel op een serveerschaal en vorm er met vochtige handen een piramide van.

Meng:
125 g MAYONAISE met
60 ml CITROENSAP
1/2 theelepel ZOUT
1/4 theelepel ZWARTE PEPER
125 g VERSE FIJNGEHAKTE DILLE of 1 theelepel gedroogde (als u gedroogde dille gebruikt, voeg dan 65 g fijngehakte peterselie toe om aan de saus de karakteristieke groene kleur te geven) en
65 g TAFELZUUR.

Schenk de groene saus over de piramide.

Garneer de buitenste rand van de schaal met:
2 HARDGEKOOKTE EIEREN, in plakjes gesneden, en
2 TOMATEN, in plakjes gesneden, elkaar beurtelings overlappend.

Verdeel daarover:
65 g ZWARTE OLIJVEN en
4-5 TAKJES PETERSELIE.

Bron: Bea Sandler. The African Cookbook. Diane & Leo Dillon (Illust.). New York: Carol Publishing Group, 1993. Ingezonden door Koos MANDERS.

Gebruik een eenvoudig tafelkleed op de tafel en zet bloemen, in plaats van óp tafel, overal in de kamer. De tafel moet leeg blijven.

Geef uw gasten grote doeken om hun knieën te bedekken in plaats van servetten.

Houd een kan koud sinaasappel- of grapefruitsap bij de hand en bied elke gast een klein glaasje daarvan aan.

U hebt grote dienbladen nodig om de maaltijd te serveren. Op het grootste blad zet u voor elke gast een kom soep, de Shorba; de lepels geeft u door. De gast houdt de kom in zijn linkerhand als hij eruit eet. Als hij klaar is, zet hij de lege kom terug op het dienblad, dat dan in zijn geheel van tafel gehaald wordt.

Gebruik het grote dienblad daarna weer voor de schotel Maschi, een grote kom witte rijst, een kom Salata en 8 kleine kommetjes Shata, de scherpe kruiderij die iedere gast naar eigen smaak gebruikt. Als er nog plaats is op het dienblad, zet er dan nog 8 kleine bordjes of kommetjes op, waarop de gastvrouw de salade serveert.

Wanneer uw gasten te bang zijn om de gerechten met de Kisra op te nemen en te eten, geef hen dan ieder een bord met een vork en een kleine eetlepel en vraag hen zich een portie Maschi en rijst op te scheppen. Zorg voor water op kleine bijzettafeltjes, maar serveer dat pas als er naar gevraagd wordt.

Als de gasten klaar zijn, worden de borden en het bestek op het dienblad gezet en van tafel gehaald.

Op een volgend dienblad serveert u bordjes met de Crème Caramela, mooi versierd met gekonfijte kersen en voor elke gast een lepel.

Een klein blad met theepot en theekopjes (elk met een stukje kaneel erin) en een pot suiker wordt als laatste binnengebracht.

Daarna is het tijd om uw wierookbrander met sandelolie aan te steken, zodat de verfijnde geur van de olie zich in de kamer verspreidt.

Shorba (Lamssoep «Khartoem»)
Rouz Malfulfel (Witte Rijst)
Maschi (Tomaten gevuld met gehakte Biefstuk)
Salata Ma Jibna (salade met geraspte kaas)
(of Vispiramide Met Groene Saus)
Shata (‘scherpe’ kruiderij)
Kisra (Sudanees brood)
Crème Caramela (Soedanese karamelvla)
Kaneelthee

Wanneer een gast een Soedanees huis binnenkomt, krijgt hij meteen Abre of Tabrihana aangeboden, een verfrissende vruchtendrank zonder alcohol, lichtgezoet, die de eetlust niet bederft. Dit is een symbolisch gebaar tegenover de gast, als welkom na zijn ‘lange reis’.

Het diner wordt geserveerd op lage tafels en voor de gasten zijn er gemakkelijke kussens, versierd met struisvogelveren. De tafel is verder leeg.

Het Afrikaanse gebruik van het handwassen aan tafel is ook in Soedan een belangrijk ritueel. Elke gast krijgt een handdoekje om zijn handen te drogen. Elke gast krijgt een grote doek, in plaats van servetten, om zijn knieën te bedekken.

Op een teken van de gastheer wordt het diner geserveerd. Als eerste wordt de soep binnengebracht in soepkommen op een groot, rond, decoratief, koperen dienblad, dat op tafel gezet wordt. De lepels voor de gasten liggen erbij.

Nadat iedereen van de soep genoten heeft, wordt het dienblad van tafel gehaald en een volgend groot dienblad wordt binnengebracht met alle gerechten van het hoofdgerecht, op kralen onderzetters, die door de vrouwen gemaakt zijn.

Er kunnen wel 5 of 6 gerechten op staan om in te ‘dippen’. (Er worden geen messen en vorken gebruikt; lepels kunnen er wel zijn). Maar de meeste Soedanezen eten de gerechten door Kisra of Khubz (hun grote platbroden) te gebruiken, waarmee ze een ‘hap’ uit de gerechten nemen.

Vier gerechten worden voor elke gast afzonderlijk geserveerd: de soep, de salade, de Shata (scherpe kruiderij) en het dessert.

Als het hoofdgerecht geserveerd wordt, worden er ook kleine bordjes of kommetjes binnengebracht waarop de gastheer of -vrouw de salade verdeelt. Iedere gast krijgt een lepel om daarmee de salade te eten.

Na het hoofdgerecht worden de handen weer gewassen en iedereen kijkt uit naar het dessert. Zoetigheid als Crème Caramela wordt meestal geserveerd. Daaraan wordt meer de voorkeur gegeven dan aan fruit.

Er wordt geen drank bij het eten geserveerd, maar er kan naar water gevraagd worden.

Na het diner ontspant iedereen zich en genieten van de beroemde Guhwah, koffie geschonken uit de Jebena, de prachtige kleine koffiekan, in kleine kopjes.

Wanneer de voorkeur gegeven wordt aan thee, wordt er een sappige kruidenthee geserveerd, met kruidnagel of kaneel.

Tenslotte wordt er in het midden van de kamer een wierookbrander aangestoken, gevuld met sandelolie, wat de gasten een gevoel van heerlijke ontspanning geeft.

Bron: Bea Sandler. The African Cookbook. Diane & Leo Dillon (Illust.). New York: Carol Publishing Group, 1993. Ingezonden door Koos MANDERS.

Staatsvorm: republiek
Inwoners: 38.114.160
Afkomst bevolking: zwart 52%, Arabisch 39%, Beja 6%, buitenlanders 2%, anderen 1%
Talen: Arabisch (officieel), Nubisch, Ta Bedawie, diverse dialecten, Engels
Religie: Sunni Moslims 70% (noorden), Afrikaanse godsdiensten 25%, Christenen 5% (zuiden en Khartoem)
Alfabetisering: 61,1 %
BNP/inw.: $ 1.400
Levensverwachting: 57,73 jaar
Munt: Soedanese Dinar (SDD)

Snijd het vlees in hapklare brokjes, rol in de bloem en bruin in het spekvet met het spek, dat in kleine stukjes werd gesneden. Doe het vlees in een braadpan, snijd de uien klein en bak ze goudbruin alvorens ze aan het vlees toe te voegen. Voeg rozijnen en bruine suiker toe, giet het bier erbij, doe het deksel op de pan en sudder op een laag vuurtje gedurende 2,5 uur.

Rol het deeg uit en bedek er een springvorm mee. Bak het deeg blind. Voeg het vleesmengsel toe, doe een deegdeksel op de vorm en zet in de oven tot die bruin is, ongeveer 10 min.

Bron: Mijn collectie.

Schil de aardappel en snijd hem in blokjes, kook hem in ± 3/4 liter water met de olijfolie en het zout. Als de aardappel gaar is, breek er dan een voor een de eieren in, heel voorzichtig, zonder de dooier te breken. Pocheer de eieren in het vocht tot het wit gestold is en de dooiers nog vloeibaar zijn. Schep de eieren er voorzichtig uit en leg er een in elke kom. Verdeel de rest van de inhoud over de kommen, bestrooi met peterselie, zwarte peper en geraspte kaas. Breek de dooiers voor je gaat eten.

Wie dit gerecht voor meer mensen maakt, kan een deel van de bouillon in een tweede pan doen en daar ook wat eieren in pocheren.

Bron: De Morgen

Los de gist op in de melk. Doe het meel met het zout in een kom en laat het in een zeer matig warme oven 4-5 minuten op temperatuur komen. Voeg het gistmengsel, het hele ei en de olijfolie toe. Meng alles goed door elkaar en kneed het met de handen tot een glad en soepel deeg. Vorm er een bal van, strooi er wat extra meel over en laat het deeg in de afgedekte kom 1 1/2-2 uur rijzen, tot het goed gerezen en erg luchtig is.

Maak intussen de tomatensaus klaar: Pel de verse tomaten en hak ze grof. Schil de uien en snijd ze in zo dun mogelijke ringen. Pel de teentjes knoflook en verpletter ze met de platte kant van een mes. Laat in een koekenpan van 25 cm een dun laagje olijfolie warm worden. Doe de uien erin en stoof de uien, zonder te bakken, in ca 7 minuten op een matig vuur. Voeg de knoflook en de tomaten toe. Zet het vuur iets hoger, zodat het vocht uit de tomaten snel kan verdampen. Voeg zout en een snufje suiker toe. Voeg, als de tomaten bijna tot moes zijn gekookt, de bliktomaten (als die worden gebruikt) toe (deze hoeven niet te worden gehakt; schep ze gewoon met wat van het vocht in de pan en druk ze met een houten lepel plat). Laat nog een paar minuten stoven, tot de saus de goede dikte heeft. Controleer de smaak (vergeet niet dat de olijven en ansjovis extra zout toevoegen) en strooi er een theelepel oregano over.

De basis voor de vulling is nu klaar. De olijven en ansjovis worden vlak voor het bakken gebruikt. Indien gewenst, kunt u de olijven ontpitten en halveren.

Vet nu twee bakblikken van 20 cm met een laag randje, of aardewerken schotels van de goede vorm en grootte in met wat olijfolie.

Sla het deeg terug, bestuif het met wat bloem zodat het niet aan de handen kleeft. Kneed het snel nog even door en maak er twee ballen van. Leg een bal in het midden van een bakblik en druk het met de knokkels gelijkmatig uit tot het bakblik gevuld is.

Warm de oven voor tot vrij heet, 220-230°C en schuif een bakplaat in de onderste richel. Verspreid de warme tomatensaus over het deeg. Breek de ansjovis in stukjes van 2 1/2 cm en verdeel die over de pizza’s. Maal er wat zwarte peper over. Verdeel de olijven over de pizza’s en strooi er nog wat oregano en een druppeltje olijfolie over. Zet de pizza’s bovenop de oven gedurende ca 10 minuten, tot de oven goed heet is en het deeg weer begint te rijzen. Schuif ze dan in de oven. Matig na 15 minuten de temperatuur tot 190°C en bak de pizza’s nog 10- 15 minuten. Als de vulling te droog dreigt te worden, kunt u ze afdekken met wat geolied folie of vetvrij papier. Eén pizza is genoeg als voorgerecht voor vier personen, of met sla als hoofdgerecht voor twee personen.

Deze pizza kan heel goed worden opgewarmd: afdekken met vetvrij papier en 5-7 minuten in een matig warme oven opwarmen.

De vulling kunt u naar smaak uitbreiden en/of variëren: salami, ham, paddenstoelen, paprika, kaas…

Bron: mijn collectie – oorsprong onbekend